Etyka inwestora giełdowego
  • Business Gate :Business Gate

Etyka inwestora giełdowego

Dodano: 
Notowania giełdowe, fotografia ilustracyjna
Notowania giełdowe, fotografia ilustracyjna / Źródło: Fotolia / James Thew
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie rozpoczęła działalność w kwietniu 1991 roku. Na przestrzeni blisko 26 lat dokonało się na GPW wiele zmian, m.in. wzrosła liczba instrumentów finansowych dostępnych dla inwestorów (m.in. akcje, obligacje, etf, pda, kontrakty terminowe, opcje, certyfikaty), wzrosła liczba notowanych spółek (z 5 do ponad 480), zmienił się system notowań itp.

W toku działalności giełdy uległa zmianie również struktura inwestorów w obrocie poszczególnymi instrumentami finansowymi np. udział inwestorów krajowych w obrocie kontraktami przekraczał w 2016 roku 80%, udział inwestorów zagranicznych w obrocie akcjami na rynku głównym GPW w 2015 roku przekroczył 50% i utrzymuje się do dziś, inwestorzy indywidualni stanowią zdecydowaną większość, jeżeli chodzi o obroty na rynku New Connect, chociaż ich udział spadł w 2016 roku do 70% z ponad 90%.

Na polskim rynku kapitałowym mamy do czynienia z ponad 1 milionem inwestorów. Czy w obliczu tak dużej konkurencji w dostępie do informacji jest miejsce na zachowania etyczne, gdy w grę wchodzą zyski pieniężne? Czy tak ogromna liczba inwestorów postępuje zawsze zgodnie z prawem?

Analiza danych uzyskanych z raportów Komisji Nadzoru Finansowego pokazuje, że w 2016 roku KNF skierowała do Prokuratury 54 zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, z czego ponad 30% stanowiły zawiadomienia dotyczące wykorzystania informacji poufnej oraz manipulacji instrumentem finansowym. Najwięcej zawiadomień KNF skierowała w 2013 roku – 78 (w tym 20 dotyczących manipulacji instrumentem finansowym oraz 8 dotyczących wykorzystania informacji poufnej)

Lista możliwych przestępstw giełdowych jest bardzo szeroka, do najczęściej popełnianych należą (oprócz wyżej wymienionych):

  • prowadzenie bez zezwolenia działalności w zakresie obrotu maklerskimi instrumentami finansowym
  • podawanie nieprawdziwych lub zatajanie prawdziwych danych w prospekcie


Konsekwencją złożonego zawiadomienia powinien być akt oskarżenia skierowany do sądu przeciwko konkretnej osobie lub grupie osób. Ilość aktów oskarżenia skierowanych przez prokuraturę do sądów wynosi średnio ok. 20 – 30% wszystkich zawiadomień kierowanych z KNF (w 2016 roku wskaźnik ten wyniósł blisko 17%).

Przez 26 lat udało się stworzyć sprawny, efektywny i bezpieczny rynek kapitałowy. Szczególnie pozytywnym efektem jest stale rosnąca liczba nowych spółek notowanych na GPW. Rozwój polskiego rynku często stawiany jest za wzór dla innych krajów rozwijających się.

Stworzono również w Polsce solidne uregulowania prawne w sposób precyzyjny wyznaczające ramy działania rynku kapitałowego oraz w pełni zharmonizowane z prawodawstwem obowiązującym w Unii Europejskiej. Od 2011 roku KNF wdrożyło nowy system nadzoru nad obrotem (SNO) – liczba zawiadomień do prokuratury, dotyczących przestępstw związanych z manipulacją instrumentem finansowym oraz wykorzystaniem informacji poufnych, wyraźnie wzrosła w 2012 i 2013, aby później wrócić do poziomu sprzed SNO (dane pochodzą z corocznych sprawozdań z działalności KNF). Zastosowane mechanizmy skutecznie odstraszają od rynku potencjalnych oszustów, co wyraźnie podnosi jego wiarygodność (o czym świadczy wzrost zainteresowania rynkiem przyszłych emitentów oraz rosnąca liczba inwestorów). Choć oczywiście zdarzają się przypadki oszustw lub nadużyć ze strony zarówno profesjonalistów, jaki i inwestorów, ale właśnie owe mechanizmy w połączeniu z coraz powszechniejszym stosowaniem kodeksów etyki powodują, iż liczba oszustw liczona jest w dziesiątkach w ciągu całego roku.

W dzisiejszym świecie przepełnionym walką o zyski i władzę jest miejsce na etyczne zachowania biznesowe. Etyka nie jest przestarzałym reliktem, o którym już dawno zapomniano, sloganem, który „wyszedł z mody”. Etyka towarzyszy nam każdego dnia. Czasami nie zdajemy sobie sprawy, że w każdym z nas są zakorzenione zasady postępowania etycznego.

Tomasz Chapanionek

Makler Papierów Wartościowych

/ Źródło: Business Gate

Czytaj także

Czytaj także